Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde 1999 yılında kurulan Avrupa Birliği Anabilim Dalı, 1999-2000 akademik yılı itibariyle Avrupa Birliği Yüksek Lisans Programı ile eğitim vermeye başlamıştır. Bir sonraki akademik yıl Avrupa Birliği Tezsiz Yüksek Lisans Programı yürürlüğe konmuş ve 2002-2003 akademik yılından itibaren de Avrupa Birliği çalışmaları alanında doktora düzeyinde eğitim verilmeye başlanmıştır. Avrupa çalışmalarının disiplinlerarası yapısına uygun olarak, AB Anabilim Dalı Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde kurulmuştur. Yine bu durumun doğal bir sonucu olarak Anabilim Dalının öğretim kadrosu da çeşitli disiplinlerde uzmanlaşmış öğretim üyelerinden oluşmaktadır. Bu şekilde, gerek yapısı ve gerekse işleyişi bakımından dinamik ve kendine özgü bir sistem olan Avrupa bütünleşmesi kapsamlı bir yaklaşımla değerlendirilmekte ve öğrencilerimizin geniş bir bakış açısı kazanmaları hedeflenmektedir. Bu doğrultuda Yüksek Lisans ve Doktora programlarında iki yarıyıl, Tezsiz Yüksek Lisansta ise üç yarıyıl süren temel eğitim sürecinin ardından öğrencinin tez aşamasında ilgi duyduğu bir konuda uzmanlaşması öngörülmektedir. Anabilim Dalı, lisansüstü eğitim faaliyetlerinin yanı sıra atölye çalışmaları, konferanslar ve seminerler gibi akademik etkinliklere de yer vermektedir. Bu çerçevede, Avrupa Birliği Komisyonu tarafından desteklenen Jean Monnet Avrupa Modülü programı da 2005-2006 akademik yılından itibaren yürürlüğe konmuştur. Söz konusu program kapsamında Dokuz Eylül Üniversitesi’nin farklı bölümlerindeki yüksek lisans öğrencilerine "Genişleyen Avrupa Birliği'nin Politikaları ve Kurumları" konusunda temel eğitim verilmektedir. Ayrıca Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Canan Balkır Avrupa Ekonomik Bütünleşmesi alanında Jean Monnet Kürsüsü ile ödüllendirilmiş olup proje 2007-2008 yılı itibariyle yürürlüğe girmiştir. Anabilim Dalının işbirliği faaliyetleri yerel STK’ların yanı sıra TUNAECS gibi ulusal, ECPR gibi uluslararası düzeydeki organizasyonları da kapsamaktadır. Erasmus öğrenci ve Akademisyen değişimi faaliyetleri de 2007-2008 akademik yılı itibariyle başlamıştır. Bu kapsamda Anabilim Dalının Exeter Üniversitesi Avrupa Çalışmaları Merkezi, Cenova Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Bölümü ve Ghent Üniversitesi Siyasi ve Sosyal Bilimler Fakültesi ile imzalanmış ikili anlaşmaları bulunmaktadır.